Zakrzepica w połogu - dowiedz się, jak możesz jej uniknąć

Połóg to czas, w którym kobieta powraca do równowagi sprzed ciąży. Wszystkie fizjologiczne zmiany, jakie zaszły w jej organizmie stopniowo zaczynają się cofać. Wraz z zakończeniem ciąży nie znika jednak ryzyko wystąpienia zakrzepicy – a przynajmniej nie od razu! Podczas połogu kobieta wciąż narażona jest na powstanie zakrzepu. Na szczęście istnieją sposoby na jego uniknięcie.

W połogu krew kobiety wciąż ma tendencję do nadkrzepliwości…

Ryzyko zakrzepicy, którym obarczona jest każda przyszła mama nie znika zaraz po porodzie. W połogu krew kobiety dalej pozostaje nadkrzepliwa. Podnosi się liczba płytek, a poziom fibrynogenu utrzymuje się na wysokim poziomie. To wszystko sprzyja powstawaniu niebezpiecznych zakrzepów w obrębie żył i tętnic, przy czym ryzyko to jest największe podczas pierwszego tygodnia połogu [1]. Warto mieć świadomość tego zagrożenia, ponieważ zakrzepica może mieć bardzo negatywne konsekwencje dla zdrowia.

Do najpoważniejszych powikłań nieleczonej zakrzepicy bez wątpienia należy zatorowość płucna. Dochodzi do niej wtedy, gdy powstała skrzeplina oderwie się od ściany naczynia krwionośnego i przemieści do płuc, a następnie częściowo lub całkowicie zamknie tętnicę płucną.

Zator tętnicy płucnej jest najczęstszą przyczyną śmierci ciężarnych kobiet w krajach rozwiniętych. Co więcej, ze statystyk wynika, że ponad połowa przypadków zatorowości płucnej występuje właśnie podczas połogu [1].

Warto dodać, że podnosić ryzyko zakrzepicy znacząco będzie trombofilia wrodzona, która jest niczym innym, jak genetycznie uwarunkowaną skłonnością do nadmiernego krzepnięcia
krwi. Przed ciążą warto więc zrobić badanie genetyczne w kierunku trombofilii wrodzonej, jeśli chcemy mieć szansę na uniknięcie zakrzepicy w połogu. Jest to bardzo proste badanie, które wystarczy wykonać raz w życiu. Badanie to zalecane jest szczególnie kobietom z obciążonym wywiadem rodzinnym i przypadkami żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej wśród najbliższych krewnych. A to dlatego, że trombofilia wrodzona często ma charakter dziedziczny.

Ze względu na wszystkie te zagrożenia bardzo ważna jest profilaktyka przeciwzakrzepowa, wdrożona na czas ciąży i trwająca jeszcze przez kilka tygodni po porodzie. A co, jeśli zakrzepica już zdążyła się rozwinąć? Po jakich objawach możemy ją rozpoznać?

Zakrzepica to choroba wyjątkowo podstępną…

W ok. 2/3 przypadków przebiega całkowicie bezobjawowo [2], co powoduje, że nieraz bardzo trudno ją zdiagnozować. Tymczasem nieleczona zakrzepica może stać się przyczyną wspomnianego już zatoru płucnego. I właśnie dlatego w sytuacji wystąpienia jakichkolwiek
objawów, mogących wskazywać na zakrzepicę, kobieta powinna natychmiast udać się
do lekarza.

Skrzeplina może się utworzyć w dowolnym naczyniu krwionośnym, jednak najczęściej formuje się w naczyniach kończyn dolnych. Obecny w nodze skrzep krwi może być
przyczyną opuchlizny, bólu i zaczerwieniania chorej kończyny.
Jeśli kobieta
w połogu zauważy u siebie tego typu objawy, absolutnie nie powinna ich bagatelizować. 

Zakrzepica podczas połogu a inne czynniki ryzyka

Generalnie jest tak, że im więcej czynników ryzyka zakrzepicy nałoży się na siebie, tym większe prawdopodobieństwo jej wystąpienia. Na zakrzepicę najbardziej narażone są osoby z nadwagą i otyłością, osoby palące papierosy, stosujące antykoncepcję hormonalną i posiadające wspomnianą trombofilię wrodzoną. Zabieg chirurgiczny również będzie bardzo istotnym czynnikiem rozwoju zakrzepicy. Dlatego też w sposób szczególny muszą na nią uważać kobiety, które urodziły przez cesarskie cięcie.

Jak przeciwdziałać zakrzepicy podczas połogu?

Kobietom zagrożonym żylną chorobą zakrzepowo-zatorową zaleca się noszenie specjalnych rajstop przeciwuciskowych o stopniowym ucisku. W niektórych przypadkach konieczne może okazać się też przyjmowanie leków przeciwzakrzepowych [1]. Dzięki tym prostym działaniom
kobieta ma szansę uchronić się przed zakrzepicą w połogu, a co za tym idzie
przed zatorem płucnym będącym najpoważniejszym powikłaniem tej choroby. Profilaktykę
przeciwzakrzepową w ciąży proponuje się szczególnie kobietom po przebytych
epizodach żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, ze stwierdzoną trombofilią
wrodzoną i po cięciu cesarskim.


Źródła:
[1]M. Kostrubiec, N. Niewęgłowska, P. Pruszczyk, Profilaktyka zatorowości płucnej w ciąży i połogu, „Ginekologia Polska” 2010, Tom 81, nr 1, s. 46-49.
[2]P. Rzepecki, K. Głogowska, T. Chojnacki, Zakrzepica a nowotwór: Praktyczny poradnik dla pacjentów.http://www.onkologia.pl/assets/pdf/Poradnik_zakrzepica_a_nowotwor.pdf  [dostęp:
26.06.2018].

Autor: www.badaniaprenatalne.pl

Zdjęcie: ©valuavitaly/depositphotos.com