Pierwsze spotkanie - kontkt skóra do skóry

Większość dzieci rodzi się w dobrym stanie ogólnym i nie ma przeciwwskazań do położenia
nowo narodzonego dziecka na nagim brzuchu matki, nawet przed odcięciem pępowiny. Wystarczy, że położna odbierająca poród osuszy noworodka i może go przekazać w ramiona matki. Dziecko należy okryć z góry, żeby nie traciło ciepła. Lekarz pediatra może ocenić stan dziecka, gdy leży ono na brzuchu matki. Pomiarów i ważenia dziec ka można dokonać
po dwóch godzinach pierwszego kontaktu matki z dzieckiem.
                                      


Jest to bardzo ważny moment w życiu dziecka i matki. Korzyści rzutują nie tylko, na późniejszy prawidłowy proces laktacji. Kontakt skóra do skóry jest również zalecany w przypadku kobiet, które nie planują podjęcia karmienia piersią oraz tych po porodach drogą cięcia cesarskiego.Kontakt skóra do skóry połączony z pierwszym karmieniem piersią działa
korzystnie na przebieg laktacji. Dziecko po narodzinach traci komfortowe środowisko w brzuchu matki i potrzebuje kontynuacji tego poza nim, w jej ramionach. Mając kontakt z ciałem matki, zmniejsza się jego stres związany z porodem. Gdy dziecko połyka
pierwszy pokarm matki – siarę, dochodzi do kontynuacji rozpoczętego przed narodzinami
dojrzewania przewodu pokarmowego i innych narządów. Skóra dziecka pokrywa się ochronną
florą bakteryjną matki, a nie szpitalną. Połknięcie nawet kilku kropel siary zapewnia podaż energii (dziecku nie spada poziom glukozy we krwi – dziecko nie będzie głodne). Dzieci potem są spokojniejsze, mniej płaczą, dłużej śpią.

W ramionach matki

Noworodek w ciągu tych dwóch pierwszych godzin zaczyna zachowywać się w określony sposób, czyli samoistnie rozpoczyna szukanie brodawki (pomaga w tym ciemniejsze zabarwienie brodawek w ciąży) i wykonuje ruchy ustami, mające na celu uchwycenie
jej. Dzieci obracają główkę w stronę piersi i zaczynają pełzać w jej kierunku. Po około 20 minutach dziecko próbuje ssać, niektórym noworodkom się to udaje.

NAJWAŻNIEJSZE SKŁADNIKI MLEKA KOBIECEGO

Mleko matki zawiera wszystkie niezbędne składniki odżywcze dla dziecka do 6. miesiąca życia. Po tym czasie mleko matki zapewnia odpowiednią ilość białka oraz nadal zabezpiecza dziecko przed infekcjami, ale należy już włączać pierwsze pokarmy stałe do
diety maluszka. W mleku matki są obecne białka i enzymy, węglowodany, tłuszcze, cholesterol, substancje bioaktywne oraz składniki mineralne i makroelementy. Mleko matki zawiera w idealnych ilościach niemal wszystkie witaminy niezbędne do rozwoju małego
człowieka. Dodatkowej suplementacji wymagają jedynie witamina D i K oraz B12 u kobiet, które stosują dietę wegańską lub makrobiotyczną.

Zawartość białka w mleku matki jest stała, niezależna od jej diety. Głównymi białkami mleka kobiecego są białka serwatkowe i kazeina. Białka serwatkowe mają dobry skład dla małego dziecka i są lepiej trawione. Kazeina zwiększa przyswajanie wapnia, cynku i miedzi.
Enzymy obecne w pokarmie kobiecym głównie mają za zadanie pomoc w trawieniu pokarmu. Część z nich działa przeciwinfekcyjnie. Tłuszcze w mleku kobiecym dostarczają przede
wszystkim kalorii. Matka powinna zwracać uwagę na jakość dostarczanych tłuszczów. Bardzo niekorzystne jest spożywanie produktów typu fast-food i słodyczy przemysłowych ze względu na występowanie niekorzystnych izomerów trans kwasów tłuszczowych.

Matka karmiąca powinna spożywać pokarmy bogate w kwasy tłuszczowe będące prekursorami długołańcuchowych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych LC -PU FA. Źródłami LC -PU FA są: oleje z wątroby ryb, takich jak halibut, dorsz i rekin oraz
mięsa ryb sardynek i sardeli. Tłuszcze te odgrywają ogromną rolę w rozwoju układu nerwowego małego dziecka.
Mleko matki dostarcza stałą ilość cholesterolu. Cholesterol bierze udział w rozwoju układu nerwowego i jest ważnym składnikiem w organizmie ludzkim. Głównym węglowodanem w mleku kobiecym jest laktoza. Węglowodany stanowią podstawowe źródło energii dla organizmu. Ciekawym faktem (pokazującym przewagę mleka kobiecego) jest to, że zawiera
ono dużą ilość oligosacharydów, działających korzystanie na mikroflorę jelitową małego dziecka oraz ochraniających przed infekcjami.

Pokarm kobiecy zawiera ogromną ilość czynników bioaktywnych, nie wszystkie zostały poznane do tej pory. Wśród tej grupy można wymienić: hormony, czynniki wzrostu, immunoglobulinę, nukleotydy, komórki krwi, cytokiny, komórki macierzyste, glikany.
Dodatkowo, mleko u kobiet prawidłowo odżywiających się, dostarcza właściwą ilość składników mineralnych i makroelementów.

FIZJOLOGIA PROCESU POWSTAWANIA POKARMU

Bodźcem do produkcji mleka jest dla matki widok dziecka, przytulenie go. Na początku gdy noworodek mało jeszcze ssie, samo przystawianie go do piersi rozbudza proces laktacji.
Bodźce czuciowe wysyłane do przysadki mózgowej kobiety uwalniają prolaktynę, odpowiedzialną za produkcję mleka i oksytocynę odpowiedzialną za wypływanie pokarmu. Jeśli matka częściej i na coraz dłuższy czas przystawia dziecko do piersi, to więcej pokarmu jest wytwarzane. Produkcja mleka w piersiach jest ściśle powiązana z bodźcami czuciowymi
pochodzącymi od dziecka, które wpływają odpowiednio na organizm matki. Czyli proces ssania brodawki przez dziecko wywołuje coraz większą produkcję mleka w piersiach.

tekst: Mgr Ilona Kawalec,
położna Fundacji Mamacare
www.fundacjamamacare.pl