Pierwsze chwile w domu po powrocie ze szpitala.

WIELKA CHWILA. WRACACIE Z MALEŃSTWEM DO DOMU ZE SZPITALA. CZĘSTO MAŁE DZIECI
ZASYPIAJĄ W SAMOCHODZIE. JEŚLI PO PRZENIESIENIU Z AUTA DZIECKO NADAL ŚPI W NOSIDEŁKU, NIE TRZEBA GO OD RAZU BUDZIĆ.
NIE MOŻE SIĘ PRZEGRZAĆ, WIĘC JEŚLI JEST MU ZA CIEPŁO W MIESZKANIU, POSTAW NOSIDEŁKO LUB FOTELIK W POBLIŻU OTWARTEGO OKNA (ALE NIE W PRZECIĄGU) I POCZEKAJ AŻ SIĘ OBUDZI. GDY MALEŃSTWO OTWORZY OCZKA, ROZBIERZ DZIECKO ZE ZBĘDNEJ ODZIEŻY I NAKARM. NASTĘPNIE NALEŻY DZIECKO PRZEWINĄĆ I POŁOŻYĆ SPAĆ.

RYTM DOBOWY NOWORODKA
Pierwsze dni w domu z noworodkiem skupiają się głównie na przewijaniu, karmieniu, usypianiu i kąpaniu. Noworodki dla prawidłowego rozwoju potrzebują rutyny. Czują się wtedy bezpieczniej i lepiej radzą sobie z ogromem nowych wrażeń. Rodzice muszą na-brać wprawy w wykonywaniu tych czynności. Ważne jest wspieranie młodej mamy i zapewnienie jej czasu
na odpoczynek.

Rytm dnia małego dziecka ustala się głównie na pod-stawie pór karmienia. Noworodek przesypia średnio 16-18 godzin na dobę, czasem nawet 20, jednak rzadko więcej niż kilka godzin za jednym razem. Sen noworodka nie trwa długo: 2-3 godziny, między tym
czasem są przerwy na karmienie i aktywność. Noworodki często budzą się w nocy – ich żołądek nie jest na tyle rozciągnięty, by przyjąć taką ilość pokarmu by przespać całą noc.

Co jakiś czas dziecko będzie wybudzać się i płakać. Niekoniecznie oznacza to, że jest głodne. Gdy dziec-ko ma sucho i przed chwilą jadło, może być inna przyczyna jego niepokoju. Dziecko potrzebuje również bliskości i kontaktu z matką. Kołysanie w ramionach lub dotyk mogą pomóc. Małe dzieci mają potrzebę ssania (nie oznacza to, że są zawsze głodne), które
je uspokaja. Należy pamiętać, że płacz nie zawsze oznacza coś złego, jest to również sposób komunikacji dziecka z otoczeniem.



Wieczorem można zacząć przygotowania do kąpieli. Wybierzcie stałą porę dnia na tę czynność. Z czasem będzie się dziecku kojarzyć z nocnym odpoczynkiem.

ROZPOCZĘCIE DNIA
Najczęściej to dziecko budzi rodziców wczesnym rankiem. Poranna toaleta dziecka polega na przemyciu buzi i oczu noworodka. Następnie dziecko przewijamy i przebieramy. 

PRZEWIJANIE DZIECKA
Noworodek ma delikatną i skłonną do podrażnień skórę, dlatego tak istotna jest staranna pielęgnacja. Najbardziej narażona jest skóra na pośladkach i fałdach pośladkowych, ponieważ ma najdłuższy kontakt z wilgocią. Należy często zmieniać pieluchy: przed każdym karmieniem i kiedy odda stolec. Przez pierwszy miesiąc życia dobrze jest zmieniać pieluchy co 3 godziny. Zmieniając pieluchę należy dokładnie umyć pośladki dziecka ogrzaną w rękach nawilżaną chusteczką lub przegotowaną wodą. Następnie trzeba pośladki osuszyć i posmarować kremem ochronnym. Należy umyć ręce przed i po przewijaniu dziecka. Wybór pieluch zależy od rodziców; nie powinny powodować podrażnień skóry dziecka, powinny
wchłaniać wydaliny, chronić przed utratą ciepła i nie mogą ograniczać swobody ruchu noworodka. Zakładając czystą pieluchę należy unieść jedną ręką lekko pośladki dziecka i podłożyć czystą pieluszkę. Nie wolno ciągnąć za stópki dziecka lub nóżkę.

Jeśli noworodek ulewa, to przewijamy go przed karmie-niem. W przypadku dziewczynek, na wargach sromowych może znajdować się wydzielina – nie należy jej usuwać.
Pieluszki tetrowe (lub inne wielokrotnego użytku) po-winny być prane, gotowane i po wyschnięciu trzeba je wyprasować gorącym żelazkiem. Tego typu pieluchy są ekologiczne, nieuczulające i przepuszczalne dla powietrza. Pieluchy jednorazowe – pieluchomajtki, zapewniają dużą wygodę, za to podnoszą koszty.

MOCZ I STOLEC NIEMOWLAKA
Wydalanie moczu i stolca świadczą o prawidłowych funkcjach układu moczowego i przewodu pokarmowego. Wraz ze wzrostem dziecka wygląd i skład moczu i kału zmieniają się. Mocz małego dziecka do 3 miesiąca życia ma barwę bardzo jasną i jest praktycznie bezzapachowy. Wydalany jest kilkanaście razy na dobę, nawet powyżej 20 razy. Podczas 2 pierwszych dni życia dziecka, sika ono do 6 razy na dobę. Im dziecko starsze, tym rzadziej oddaje mocz –
po pierwszym półroczu około 15 razy na dobę. Strumień moczu powinien być silny i ciągły. Kolor moczu ma intensywniejszą barwę, gdy dziecko się spoci, ma gorączkę i wypija mniej płynów. Ilość moczu wtedy też jest mniejsza.

U chłopców napletek jest sklejony z powierzchnią żołędzi. Spełnia to ochronną rolę i nie należy na siłę odciągać napletka u chłopców. Może to wywołać uszkodzenia naskórka i infekcje. Pierwszy stolec dziecka to smółka, powinna być od-dana do 3 doby życia dziecka. Personel szpitalny powinien odnotować fakt oddania smółki przez dziecko. Następnie występują stolce przejściowe. Dzieci karmione piersią oddają żółtawe stolce, papkowate lub półpłynne, z lekko kwaśnym zapachem. Wypróżnienie może następować po każdym karmieniu – nawet do 10 razy dziennie.
Niemowlęta karmione sztucznie lub w sposób mieszany (mleko matki i pokarm sztuczny) wypróżniają się rzadziej: 2-3 razy na dobę. Stolce są bardziej uformowane, mogą też być papkowate.

Biegunkę rozpoznajemy gdy:

  • dziecko oddaje znacznie większą, nawet dwukrotnie liczbę stolców dziennie.
    Przy karmieniu
    sztucznym powyżej 3. Przy karmieniu naturalnym liczba stolców jest wyraźnie zwiększona i bardzo zmienia się ich wygląd,
  • stolce są bardziej wodniste lub półpłynne,
  • stolce zawierają domieszkę śluzu, krwi lub ropy.

Główną przyczyną biegunek są infekcje wirusowe (rotawirusy). Czasem biegunki mają podłoże bakteryjne. Czasem wynikają z zatrucia endotoksynami, pasożytami lub pierwotniakami.
Biegunce mogą towarzyszyć wymioty, gorączka, nudności. Młody organizm dziecka może się w tej sytuacji szybko odwodnić. Odwodnione dziecko wy-maga hospitalizacji.

Kontaktu z lekarzem wymagają następujące sytuacje:

  • suchy język,
  • wzmożone pragnienie,
  • skąpe oddawanie moczu,
  • zapadnięte gałki oczne,
  • płacz bez łez,
  • chrypka i bezgłos,
  • zaburzenia stanu świadomości u dziecka – apatia, senność, rozdrażnienie,
  • tryskające, wodniste stolce,
  • intensywne wymioty,
  • temperatura ciała powyżej 38,0°C u dzieci do 3 miesiąca życia i 39,0°C u dzieci powyżej 3 miesiąca życia,
  • niechęć dziecka do jedzenia i picia,
  • stolce z domieszką krwi.

Należy wnikliwie obserwować dziecko, szczególnie pod kątem odwodnienia. Należy żywić dziecko tak samo, jak przed wystąpieniem biegunki, pamiętając o większej ilości płynów w diecie. Gdy dziecko jest karmione piersią, należy to kontynuować. Kar-mienie sztuczne powinno się odbywać co 3 godzi-ny. Dziecko z biegunką lepiej jest karmić częściej
w mniejszych porcjach. By ochronić dziecko przed infekcją, należy przestrzegać zasad higieny przy przygotowywaniu i przechowywaniu pożywienia. Dzieci karmione piersią są lepiej chronione przed infekcjami przewodu pokarmowego – otrzymują naturalne przeciwciała od matki.


tekst: położna Ilona Kawalec
Fundacja Mamacare
www.fundacjamamacare.pl