KARMIENIE PIERSIĄ - ważne problemy

KARMIENIE PIERSIĄ NIE POWINNO BOLEĆ. JEŚLI KOBIETA KARMIĄC PIERSIĄ ODCZUWA BÓL, NALEŻY ZNALEŹĆ PRZYCZYNĘ. CZASEM KOBIETY CZUJĄ BÓL PIERSI W PIERWSZYCH DOBACH PO PORODZIE, BEZ WIDOCZNEJ PRZYCZYNY, NP. RANY NA BRODAWKACH I PRZY PRAWIDŁOWYM PRZYSTAWIANIU DZIECKA DO PIERSI. JEST TO BOLESNOŚĆ FIZJOLOGICZNA, SPOWODOWANA PRAWDOPODOBNIE ZMIANAMI HORMONALNYMI. TRWA OD 3 DO 7 DOBY PO PORODZIE. 
BÓL BRODAWEK SUTKOWYCH I USZKODZENIA SĄ NAJCZĘŚCIEJ SPOWODOWANE PRZEZ NIEPRAWIDŁOWE PRZYSTAWIANIE DZIECKA DO PIERSI: NOWORODEK ZBYT PŁYTKO CHWYTA PIERŚ, SSĄC SAMĄ BRODAWKĘ. INNYMI PRZYCZYNAMI SĄ NIEPRAWIDŁOWOŚCI W BUDOWIE JAMY USTNEJ DZIECKA: COFNIĘTA ŻUCHWA, KRÓTKIE WĘDZIDEŁKO, NADMIERNIE WYSKLEPIONE PODNIEBIENIE.


Jeśli dolegliwości bólowe są duże, matka może stosować Paracetamol 500 mg co 4-6 godzin, nie przekraczać dawki 4 g na dobę. Duże rany na brodawkach i silny ból są wskazaniem do przerwy w karmieniu. Matka odciąga pokarm i podaje dziecku np. łyżeczką. Czasem dochodzi do infekcji podrażnionych brodawek wywołanych przez bakterie lub grzyby z jamy ustnej dziecka. Przy infekcjach bakteryjnych należy pobrać wymaz z brodawki. Czasem jest potrzeba stosowania antybiotyku miejscowo. Brodawka jest zaczerwieniona, obrzęknięta i może pojawić się ropna wydzielina. Patogenem jest najczęściej St.Aureus. Matka powinna myć raz dziennie piersi zwykłym mydłem i płukać naparem z szałwii. Miejscowo można


stosować Octenidynę kilka razy dziennie, do 5 dni. Przy grzybicy piersi, może się pojawić białawy nalot oraz zmiany jak przy typowym stanie zapalnym (zaczerwienienie, obrzęk). Skóra może się błyszczeć i łuszczyć. Dolegliwości obejmują swędzenie skóry między karmieniami i ból piekący i kłujący w czasie karmienia. Dziecko najczęściej ma pleśniawki w jamie ustnej. Równocześnie należy leczyć dziecko. Polega to na pędzlowaniu jamy ustnej dziecka środkiem przeciwgrzybiczym (Nystatyna w zawiesinie 4 razy dziennie po 1 ml przez 2 tygodnie). Miejscowo na brodawki matka powinna stosować środek przeciwgrzybiczy (maść Clotrimazol 1%, Pevaryl, Nystatyna) przez 2 tygodnie. Dodatkowo pomocne jest dbanie o zachowanie czystości bielizny, wietrzenie piersi.

NAWAŁ POKARMU
Nawał pokarmu 2 do 6 dni po porodzie jest stanem naturalnym. Piersi produkują pokarm w nadmiernej ilości. Matka ma uczucie pełnych piersi, są one ciężkie i podczas karmienia pokarm może wypływać samoczynnie z drugiej piersi. Laktacja stabilizuje się po mniej więcej dwóch tygodniach. Należy zwracać uwagę na prawidłowe przystawianie dziecka do piersi
i obserwować swoje piersi czy nie dochodzi do obrzęków lub zastoju pokarmu. Można odciągać niewielkie ilości pokarmu przed karmieniem (zmiękczenie otoczki) i po karmieniu do momentu odczucia ulgi. Odciąganie nadmiernej ilości pokarmu pobudza piersi do coraz większej produkcji mleka. Ulgę przynoszą zimne okłady po karmieniach – zimno zmniejsza dopływ krwi do piersi i łagodnie wpływa na ograniczenie wytwarzania mleka. Zastosowanie mają również: okłady ze schłodzonych liści kapusty, okłady żelowe i picie naparu z szałwii (1-2 saszetki dziennie).

OBRZĘK PIERSI I ZASTÓJ POKARMU
Niedostateczne opróżnianie piersi z pokarmu skutkuje obrzękiem, który może doprowadzić nawet do zastoju pokarmu. Piersi są obrzmiałe, zaczerwienione i kobieta odczuwa ból. Czasem podnosi się temperatura ciała. Typowe jest, że problem dotyczy obu piersi jednocześnie. Odruch wypływu pokarmu z piersi jest osłabiony. Przyczynami tego powikłania mogą być urazy biustu np. po masażu, nieprawidłowa technika karmienia lub inne błędy
w laktacji. Ciepłe okłady i masaż w kierunku brodawki pomagają zredukować napięcie w piersiach. Można stosować Ibuprofen – działający przeciwzapalnie. Gdy karmienie jest zbyt uciążliwe należy odciągać pokarm. Matki nie powinny panikować, spokojne podejście i fachowa pomoc przynoszą efekty.

ZATKANIE PRZEWODU MLECZNEGO – ZABURZONY WYPŁYW POKARMU
W różnym okresie laktacji może dojść do zatkania jednego z przewodów wyprowadzających pokarm. Powyżej miejsca zatkania pojawia się twardszy fragment, może być bolesny
i zaczerwieniony. Odpowiednie postępowanie i rozpoznanie przyczyny pomagają zapobiec zapaleniu piersi. Nie należy nadmiernie rozbudzać laktacji przez odciąganie zbyt dużej ilości pokarmu. Należy nosić właściwie dobrany biustonosz. Karmienie dziecka należy rozpoczynać od piersi objętej zastojem. Bródka i nosek dziecka powinny się znajdować po stronie chorego fragmentu. Na nim można położyć ciepły okład w czasie gdy dziecko ssie pierś. Następnie po karmieniu kładziemy zimny okład, który ogranicza produkcję mleka w tym fragmencie piersi. Matka może stosować Ibuprofen w razie potrzeby. Nie należy nadmiernie rozbudzać laktacji przez odciąganie zbyt dużej ilości pokarmu.

ZAPALENIE PIERSI I ROPIEŃ PIERSI
Do zapalenia piersi predysponuje źle leczone zatkanie przewodu mlecznego. Trwa do 6 dni, odpowiednie i szybko wdrożone leczenie daje szybką poprawę. Cechy tego schorzenia to: fragment piersi lub cała jest zaczerwieniona, bolesna, obrzęknięta i ciepła. Pojawia się
podwyższona temperatura (powyżej 38,5°C), matka ma objawy grypopodobne. Mleko wypływa ze zdrowej części piersi. Ważne! W czasie leczenia matka może nadal bezpiecznie
karmić swoje dziecko piersią. Nie ma konieczności zaprzestania karmienia piersią. W zależności od stopnia zapalenia piersi i stanu ogólnego matki wdrażane jest leczenie
antybiotykiem. W postępowaniu stosuje się metody opisane powyżej, ułatwiające wypływ pokarmu z chorych fragmentów piersi (odpowiednie przystawianie dziecka, ciepłe okłady przed karmieniem, zimne okłady po karmieniu). Matka może stosować Paracetamol i Ibuprofen. Po niewłaściwym lub zbyt późnym leczeniu zapalenia piersi może dojść do rozwoju ropnia. Jest to bolesny, dobrze wyczuwalny guzek. Należy utrzymać karmienie piersią. Pokarm jest bezpieczny dla niemowlaka, jedynie odradza się podawanie go dziecku, gdy widać ropę lub krew w mleku. Sposoby leczenia to: antybiotykoterapia, środki przeciwbólowe i przeciwzapalne, aspiracja treści ropnia i drenaż.

Tekst: mgr Ilona Kawalec
położna środowiskowa