Czym jest POŁÓG? Najważniejsze zagadnienia

Macica po porodzie oczyszcza się, dlatego przez pierwsze 3 do 7 dni występuje krwawienie z dróg rodnych, następnie wydzielina zmienia kolor na różowy, potem brązowy, a na końcu staje się śluzowa.

CZAS NA ZMIANY

Macica zmniejsza swoją objętość, dlatego do kilku dni po porodzie pojawiają się bóle i skurcze w podbrzuszu, które wynikają z jej obkurczania się. Dodatkowo usuwane są resztki tkanek z jamy macicy. 

Podczas karmienia piersią wydzielany jest hormon oksytocyna, który poza tym, że powoduje wypływ mleka z piersi, wywołuje również skurcze macicy.To ten sam hormon, który odpowiadał za rozwój akcji skurczowej, kiedy rodziłaś dziecko. Gdy ból jest bardzo dokuczliwy, można stosować łagodne środki przeciwbólowe np. Paracetamol (do 4 tabletek dziennie). Ból może wystąpić również w miejscu nacięcia krocza. Gojenie rany trwa około 10 dni. 

Najważniejsze przy tym jest zachowanie higieny, mycie krocza po każdym skorzystaniu z toalety, osuszanie jednorazowymi ręcznikami lub letnim strumieniem powietrza z suszarki. Należy się podmywać od strony sromu w kierunku odbytu, nigdy odwrotnie – można przenieść bakterie z okolic odbytu na ranę. Dobrze jest, gdy do przemywania krocza używa się naparów z:rumianku, kory dębu, nagietka lub roztworu nadmanganianu potasu.
Zapobiega to rozwojowi zakażenia rany, a przy obecnym stanie zapalnym doprowadza do wygojenia. 

Polecane są podpaski naturalne, przepuszczające powietrze. Zabronione jest używanie tamponów, ponieważ w wydzielinie z pochwy jest bardzo dużo wysoce zakaźnych drobnoustrojów.
Wkładki należy zmieniać co 2-3 godziny. Należy zaopatrzyć się w luźniejszą bawełnianą bieliznę lub specjalne majtki z siateczki. Biustonosz powinien być bez fiszbinów, na szerokich ramiączkach z odpinanymi miseczkami do karmienia. 

Przez okres gojenia się krocza należy 3 razy dziennie przez przynajmniej 15 minut wietrzyć krocze – kobieta kładzie się na jednorazowym podkładzie lub ligninie, bez założonej podpaski/wkładki i odpoczywa. Jest to najlepszy sposób na ochronę przed infekcją i gwarantuje odpowiednie zrośnięcie się zszytych tkanek dzięki dostępowi powietrza.

POŁÓG PO CIĘCIU CESARSKIM

Jeśli miałaś cięcie cesarskie, będziesz przebywać na sali pooperacyjnej lub od razu na oddziale położniczym. Otrzymasz zlecone płyny infuzyjne i leki przeciwbólowe. Położna będzie kontrolować parametry życiowe, krwawienie z dróg rodnych, tętno i oddechy. Do pęcherza moczowego będzie założony cewnik.

Ważne jest szybkie „uruchamianie” – tj. wstawanie po cięciu cesarskim. Zapobiega to powstawaniu zakrzepów i powikłań zatorowych. Macica szybciej się obkurcza i sprawniej wracasz do formy. Wstanie z łóżka może nastąpić po kilku godzinach od operacji, należy jednak uwzględnić jakie w trakcie zabiegu zastosowano znieczulenie. W przypadku znieczulenia podpajęczynówkowego wcześniejsze wstawanie i podnoszenie głowy może spowodować mocny ból głowy, dlatego wtedy jest zlecany dłuższy odpoczynek w łóżku. Znieczulenie zewnątrz oponowe znosi ból, zostaje uczucie dotyku na obszarze operowanym. Zniesienie bólu utrzymuje się nawet do 20 godzin po operacji. Jeśli możesz już wstać, udasz się z położną do łazienki, gdzie możesz wziąć prysznic. W momencie odzyskania samodzielności położna usunie Ci cewnik z pęcherza moczowego. Na początku mogą się pojawić problemy z oddawaniem moczu. Częste są również problemy z oddawaniem stolca. Gdy do 3 doby po operacji nie następuje wypróżnienie, wykonywany jest na oddziale wlew przeczyszczający lub zlecane są czopki glicerynowe. Dopiero gdy powróci perystaltyka jelit będziesz mogła coś zjeść. Na początku stosowana będzie dieta półpłynna.

PIELĘGNACJA RANY

Rana po cięciu jest przykryta opatrunkiem, który po pierwszej wizycie pod prysznicem, gdy zamoknie, można zdjąć. Ranę myjemy zwykłym mydłem, najlepiej osuszać ją jednorazowymi ręcznikami i w ciągu dnia często wietrzyć. Należy zwrócić uwagę, by nie ściskać tego miejsca źle dopasowaną bielizną. Szwy usuwane są w 7 dobie po operacji. Rana i okolica rany najczęściej swędzi, może boleć. Na początku kolor rany jest intensywnie różowy, z czasem blednie. Gdy pojawia się zaczerwienienie, ropny wyciek i gorączka powinnaś zgłosić się do lekarza.

NIEPOKOJĄCE OBJAWY W POŁOGU

Pamiętaj! Powinnaś skontaktować się z położną środowiskową lub lekarzem, jeśli pojawią się następujące objawy:

• gorączkujesz, źle się czujesz, jesteś znacznie osłabiona. Gorączka wskazuje na rozwój infekcji np. zapalenie piersi, infekcja krocza, zapalenie śluzówki jamy macicy. Osłabienie to często skutek obniżonej zawartości hemoglobiny we krwi. Należy zadbać o dostarczanie z pożywieniem odpowiedniej ilości żelaza (mięso, wędliny, podroby, soki warzywne, buraki, otręby pszenne), warto wykonać morfologię,

• gdy odchody z jamy macicy nagle zatrzymują się – grozi to rozwojem bardzo groźnej infekcji w jamie macicy,

• niespodziewane znaczne nasilenie krwawienia, w okresie gdy już zaczynało maleć, jest również wskazaniem do zgłoszenia się do lekarza, gdyż może doprowadzić do znacznej utraty krwi,

• odchody z jamy macicy powinny być bez zapachu; gdy pojawia się nieprzyjemna woń, zmieniają kolor na malinowy, należy zgłosić to położnej lub lekarzowi – taki stan również świadczy o infekcji,

• większe kawałki tkanek na wkładce mogą świadczyć o pozostawieniu resztek łożyska lub błon płodowych w jamie macicy, należy zgłosić się do lekarza, zlecony zostanie antybiotyk, leki obkurczające macicę. Gdy w USG widoczne będą tkanki łożyska w macicy, konieczne jest udanie się na zabieg wyłyżeczkowania jamy macicy w szpitalu,

• ból rany krocza nasila się, pojawia się wybrzuszenie, siniak, któryś ze szwów zaczyna mocno uwierać – objawy świadczyć mogą o zakażeniu rany krocza, ropniu.

Tekst: Mgr Ilona Kawalec, położna pracująca w Szpitalu Miejskim w Rudzie Śląskiej na Oddziale Patologii Ciąży